Việc lựa chọn vị trí lắp đặt đầu dò 200kHz dưới đáy tàu đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo độ chính xác và độ tin cậy của hệ thống đo sâu. Đầu dò hoạt động dựa trên nguyên lý phát sóng âm tần số cao xuyên qua môi trường nước biển, do đó, môi trường xung quanh đầu dò phải được kiểm soát chặt chẽ để tránh các hiện tượng gây nhiễu như phân lường bọt khí và nhiễu động từ Bow Thruster. Những yếu tố này không chỉ làm giảm hiệu quả truyền nhận sóng âm mà còn có thể khiến thiết bị mất hoàn toàn khả năng đo sâu khi tàu vận hành ở tốc độ cao hoặc khi chân vịt mũi được kích hoạt.

Đầu dò 200kHz của máy đo sâu Ninglu DS2008 phát ra các xung sóng âm với tần số cao, truyền qua môi trường nước biển với vận tốc khoảng 1500 m/s. Tuy nhiên, lớp nước biển đồng nhất lý tưởng thường bị biến đổi do sự xuất hiện của lớp phân lường bọt khí (Aeration Layer) và các nhiễu động cơ học từ Bow Thruster.
Lớp phân lường bọt khí hình thành do ma sát giữa vỏ tàu và nước khi tàu di chuyển, tạo ra một lớp nước ngậm khí bám dọc theo lườn tàu. Khối lượng riêng của bọt khí thấp hơn nhiều so với nước, dẫn đến sự thay đổi đột ngột về trở kháng âm học tại bề mặt đầu dò. Kết quả là sóng âm phát ra bị tán xạ, phản xạ chéo hoặc hấp thụ, làm giảm đáng kể tín hiệu phản hồi từ đáy biển.
Bow Thruster, khi hoạt động, tạo ra dòng nước xoáy mạnh và vệt bọt khí mật độ cao phía sau lườn tàu. Nếu đầu dò được lắp đặt trên đường đi của dòng nước này, sóng âm sẽ bị nhiễu nặng, gây mất tín hiệu đo sâu đúng thời điểm tàu cần kiểm soát khoảng cách dưới mớn nước (UKC) chính xác nhất.
>>> XEM THÊM: Cài đặt báo động cạn (Shallow Alarm) DS2008
Việc xác định vị trí lắp đặt đầu dò theo thủy động học cần tuân thủ các nguyên tắc quan trọng để đảm bảo độ chính xác và hiệu quả đo. Vị trí dọc nên nằm trong khoảng từ 1/3 đến 1/2 chiều dài mớn nước tính từ mũi tàu, nơi dòng chảy ổn định và ít nhiễu loạn. Về vị trí ngang, đầu dò cần cách sống chính tàu từ 0.5m đến 1.5m, tránh các vùng có ứng suất cao và các vật thể gây xoáy nước như tấm kẽm chống ăn mòn hay đường ống xả. Với tàu mũi quả lê, vị trí tối ưu là phần đáy dưới cùng của quả lê, giúp đầu dò tiếp xúc với vùng nước nguyên khối, giảm thiểu bọt khí và nhiễu động.

Vị trí lắp đặt đầu dò tối ưu nằm trong khoảng từ 1/3 đến 1/2 chiều dài mớn nước tính từ mũi tàu (1/3 to 1/2 LWL). Đây là vùng dòng chảy lướt lườn bắt đầu ổn định (Laminar flow), nơi lớp bọt khí do sóng mũi tạo ra đã bị đẩy ra hai bên mạn tàu, giúp cột nước dưới lườn đậm đặc và sạch nhiễu nhất.
Đầu dò cần được lắp cách sống chính của tàu từ 0.5m đến 1.5m, tránh lắp trực tiếp trên đường tâm lườn do đây là vùng tập trung ứng suất cơ học cao và dễ tích tụ rác luồng. Ngoài ra, vị trí đầu dò phải tránh xa các vật thể nhô ra như tấm kẽm chống ăn mòn (Zinc Anodes), đường ống xả mạn (Overboard outlets) và cảm biến đo tốc độ (Speed Log) vì các vật thể này tạo xoáy nước và bọt khí cục bộ mạnh, gây nhiễu sóng âm.
Đối với tàu có thiết kế mũi quả lê, vị trí lắp đầu dò lý tưởng là phần đáy dưới cùng của quả lê, phía trước đường hầm chân vịt mũi. Vị trí này đảm bảo đầu dò tiếp xúc với vùng nước nguyên khối, chưa bị xáo trộn bởi thân tàu, giảm thiểu tối đa hiện tượng phân lường bọt khí và nhiễu động.
>>> XEM THÊM : Tính Toán Mớn Nước trên Màn Hình Đo Sâu DS 2008
Chỉ chọn vị trí lắp đặt phù hợp chưa đủ để đảm bảo hiệu quả hoạt động của đầu dò. Kết cấu cơ khí của bệ đỡ khi hàn vào tôn vỏ tàu cũng quyết định khả năng thu nhận tín hiệu sóng âm sắc nét hay không. Bệ đỡ cần được thi công theo bản vẽ kỹ thuật chuẩn, đảm bảo các yếu tố sau:
Độ nhô này giúp dòng chảy lướt lườn quét qua mặt đầu dò liên tục, đẩy bay các bong bóng khí bám dính và ngăn ngừa bọt khí tích tụ dưới bệ đỡ. Nếu đầu dò bị thụt sâu vào trong lòng lườn tàu, sẽ tạo thành hốc trống bẫy bọt khí, khiến máy đo sâu báo lỗi Lost Bottom khi tàu chạy.
>>> XEM THÊM : Quy Trình Vệ Sinh, Cạo Hàu Ở Đầu Dò Máy Đo Sâu DS2008
Vị trí lắp đặt đầu dò không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn mang tính chiến lược trong quản lý vận hành đội tàu. Việc lựa chọn vị trí đúng chuẩn giúp giảm thiểu rủi ro hoãn tàu do lỗi thiết kế đăng kiểm và nâng cao hiệu quả khai thác.
Trước khi tiến hành khoét tôn vỏ đáy tàu để hàn bệ, bản vẽ bố trí thiết bị (Transducer Arrangement Drawing) phải được gửi phê duyệt bởi các tổ chức đăng kiểm uy tín như VR, NK, DNV. Việc này đảm bảo sự tương thích giữa vị trí đầu dò và dải dòng xả của Bow Thruster, tránh phát sinh chi phí sửa chữa ngoài dự kiến và tổn thất cơ hội thương mại.
Đồng thời, vị trí đầu dò sạch nhiễu giúp dữ liệu đo sâu truyền sang hệ thống hải đồ điện tử ECDIS liên tục, không bị ngắt quãng. Đây là điểm cộng quan trọng trong chứng minh năng lực kiểm soát và bảo trì đội tàu trước các thanh tra PSC, theo tiêu chuẩn TCVN 9533:2013 yêu cầu thiết bị đo sâu phải hoạt động ổn định ở mọi tốc độ hành hải.
>>> Bạn có thể tham khảo thêm và download tài liệu về DS2008 tại đây
Cảm ơn bạn đã đọc bài !
Nếu bạn cần hỗ trợ thêm thông tin, xin liên hệ theo,
MarineZone
Địa chỉ: Số 144, tổ 6, phường Phú Diễn, Hà Nội
Điện thoại/Zalo: 0865.085.436
Website: marinezone.vn
Các mạng xã hội chính thức:
