Tin tức

Quy Trình Vệ Sinh, Cạo Hàu Ở Đầu Dò Máy Đo Sâu DS2008 -MarineZone

5/5 - (0 Bình chọn )

6/5/2026 11:31:00 AM

Chia sẻ

Giới thiệu về vai trò và tính nhạy cảm của đầu dò máy đo sâu trong quá trình dry-docking

Trong quá trình tàu lên đốc khô (dry-docking), việc bảo dưỡng và vệ sinh đáy tàu là công đoạn quan trọng nhằm duy trì hiệu suất vận hành và tuổi thọ của con tàu. Tuy nhiên, bên cạnh các công việc cơ khí như cạo rỉ, phun cát và sơn chống hà, một bộ phận điện tử cực kỳ nhạy cảm và quan trọng thường bị bỏ qua hoặc xử lý sai cách chính là đầu dò (transducer) của máy đo sâu. Đầu dò này đóng vai trò như “đôi mắt” của hệ thống đo sâu, cung cấp dữ liệu chính xác về độ sâu và địa hình đáy biển, giúp tàu vận hành an toàn trong các vùng nước nông hoặc có địa hình phức tạp. Đặc biệt với các dòng máy đo sâu phổ biến như Ninglu DS2008, đầu dò tần số 200kHz được thiết kế với bề mặt bằng hợp chất cao su tổng hợp hoặc urethane đặc biệt nhằm tối ưu hóa khả năng truyền sóng âm. Do đó, việc bảo dưỡng đầu dò đòi hỏi kỹ thuật chuyên sâu và quy trình nghiêm ngặt để tránh gây hư hại, mất tín hiệu hoặc làm giảm tuổi thọ thiết bị.

>>> XEM THÊM : Cài đặt mớn nước (Draft) chính xác trên DS2008

Bản chất kỹ thuật và nguyên nhân hư hỏng đầu dò khi xử lý sai cách

Đầu dò máy đo sâu dựa trên sóng siêu âm cần lớp bề mặt bảo vệ có tính đàn hồi và đồng nhất để đảm bảo truyền sóng hiệu quả. Việc phủ lớp sơn chống hà chứa các hạt kim loại nặng làm thay đổi trở kháng âm học, gây phản xạ và hấp thụ sóng, dẫn đến quá nhiệt và mất khả năng thu nhận tín hiệu chính xác. Bên cạnh đó, sử dụng dụng cụ cơ học không phù hợp như bàn chải sắt, dao cạo kim loại hay súng phun cát dễ làm hư hại lớp cao su bảo vệ, tạo các hốc giữ khí gây nhiễu tín hiệu do hiện tượng ngậm khí. Những tổn thương này làm giảm độ chính xác đo sâu và ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn hàng hải.

Tác động của lớp sơn và vật liệu cơ học lên đầu dò

Đầu dò máy đo sâu hoạt động dựa trên nguyên lý phát và thu sóng siêu âm dưới nước. Lớp bề mặt cao su hoặc urethane phải giữ được độ đàn hồi và tính đồng nhất để sóng âm truyền qua hiệu quả. Tuy nhiên, khi lớp sơn chống hà thông thường được phun lên mặt đầu dò, các hạt kim loại nặng như oxit đồng cùng chất kết dính trong sơn tạo ra một lớp màng có trở kháng âm học khác biệt so với nước biển và vật liệu đầu dò. Lớp màng này không chỉ hấp thụ mà còn phản xạ ngược sóng siêu âm, gây hiện tượng quá nhiệt tại gốm áp điện và làm tê liệt khả năng thu nhận tín hiệu echo, khiến thiết bị mất khả năng đo sâu chính xác.

Ảnh hưởng của các dụng cụ cơ học không phù hợp

Việc sử dụng các dụng cụ cơ học như bàn chải sắt, dao cạo kim loại hoặc súng phun cát áp lực cao để cạo hàu và rêu bám trên mặt đầu dò là một trong những sai lầm phổ biến nhất. Các dụng cụ này dễ dàng làm trầy xước, rách lớp cao su bảo vệ, tạo ra các hốc nhỏ giữ khí khi tàu chạy với tốc độ cao, gây hiện tượng nhiễu ngậm khí (aeration noise). Hiện tượng này làm tín hiệu đo sâu bị nhiễu loạn, hiển thị sai lệch hoặc mất tín hiệu hoàn toàn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn hàng hải.

>>> XEM THÊM: Cài đặt báo động cạn (Shallow Alarm) DS2008

Quy trình vệ sinh và cạo hàu mặt đầu dò máy đo sâu chuẩn kỹ thuật khi tàu lên đốc khô

Quy trình vệ sinh và cạo hàu mặt đầu dò máy đo sâu khi tàu lên đốc khô bao gồm các bước quan trọng nhằm đảm bảo thiết bị hoạt động chính xác và bền bỉ. Đầu tiên, cần cô lập và bảo vệ đầu dò bằng tấm chắn và băng keo chịu lực, kèm theo nhãn cảnh báo để tránh hư hại trong quá trình phun cát. Tiếp theo, vệ sinh thủ công bằng dụng cụ mềm như dao cạo nhựa và bàn chải nylon, sử dụng dung dịch nhẹ nhàng để làm mềm hàu và rêu biển, tránh tổn thương lớp bảo vệ. Sau đó, tẩy rửa bằng cồn isopropyl để loại bỏ dầu mỡ mà không gây ảnh hưởng đến cấu trúc cao su. Cuối cùng, phủ lớp sơn chống hà chuyên dụng, không chứa dung môi phá hủy và phù hợp với tần số âm, giúp bảo vệ đầu dò khỏi ăn mòn và bám bẩn trong môi trường biển.

Bước 1: Cô lập và bảo vệ đầu dò trước khi phun cát

Trước khi tiến hành các công đoạn làm sạch vỏ tàu bằng phun cát hoặc súng nước áp lực cao, cần thiết lập hàng rào bảo vệ đầu dò nghiêm ngặt. Việc này được thực hiện bằng cách:

Dùng tấm gỗ mỏng hoặc cao su đệm cắt vừa khít mặt đầu dò.
Dán chặt tấm bảo vệ lên đầu dò bằng băng keo vải chịu lực (duct tape) để tránh bị bong tróc trong quá trình phun cát.
Gắn nhãn cảnh báo bằng tiếng Anh và tiếng Việt với nội dung "DO NOT SANDBLAST / DO NOT PAINT" để ngăn ngừa công nhân vô tình xử lý sai.

Bước 2: Vệ sinh và cạo hàu thủ công bằng dụng cụ mềm

Sau khi phần vỏ tàu xung quanh đã được làm sạch, bóc lớp băng bảo vệ để tiến hành vệ sinh đầu dò bằng tay với các lưu ý sau:

Chỉ sử dụng dao cạo nhựa cứng, sáp gỗ hoặc bàn chải sợi nylon mềm để tránh làm tổn thương lớp cao su/urethane.
Dùng dung dịch nước xà phòng loãng hoặc chanh/giấm ăn để làm mềm các vết bám hàu và rêu biển.
Cạo nhẹ nhàng theo chiều phẳng của mặt đầu dò, tránh dùng lực mạnh hoặc dụng cụ sắc bén chọc vào khe hở giữa đầu dò và vỏ tàu.
Đối với hàu bám chắc ở viền khe bệ, dùng tuốc-nơ-vít dẹt bọc vải mềm để cạy nhẹ nhàng, hạn chế tối đa tổn thương bề mặt.

Bước 3: Tẩy rửa hóa chất an toàn

Để loại bỏ dầu mỡ và các tạp chất bám trên mặt đầu dò, sử dụng cồn isopropyl (IPA) hoặc cồn công nghiệp loãng để lau sạch. Tuyệt đối tránh dùng các dung môi mạnh như axeton, xăng thơm hoặc dầu hỏa vì chúng có thể phá hủy cấu trúc polyme của lớp cao su bảo vệ, gây nứt nẻ và làm ngấm nước vào lõi dây đồng trục, dẫn đến chập mạch và hư hỏng thiết bị.

Bước 4: Sơn bảo vệ chuyên dụng cho đầu dò

Mặt đầu dò cần được phủ một lớp sơn chống hà chuyên dụng để bảo vệ khỏi sự bám bẩn và ăn mòn trong môi trường biển. Tiêu chuẩn vật liệu sơn bao gồm:

Sơn gốc nước chuyên dụng dành cho thiết bị điện tử hàng hải, ví dụ như dòng MDR-100 của Ninglu hoặc Pettit Antifouling Transducer Paint.
Không chứa dung môi phá hủy cao su và không cản trở bước sóng âm 200kHz.
Quét từ 1 đến 2 lớp mỏng, đều tay bằng chổi nhỏ.
Chờ sơn khô hoàn toàn ít nhất 12 tiếng trước khi hạ thủy tàu.

>>> XEM THÊM : Tính Toán Mớn Nước trên Màn Hình Đo Sâu DS 2008

Kiểm tra kỹ thuật và quản lý chất lượng trước khi hạ thủy

Quá trình kiểm tra kỹ thuật trước khi hạ thủy tập trung vào việc đảm bảo đầu dò hoạt động chính xác và bền bỉ. Việc kiểm tra độ phẳng bề mặt đầu dò so với vỏ tàu giúp tránh hiện tượng bẫy bọt khí gây nhiễu tín hiệu. Đo thông mạch cách điện là bước quan trọng để phát hiện sớm tình trạng ngấm nước hoặc hư hỏng cáp, từ đó kịp thời thay thế nhằm tránh rủi ro khi tàu vận hành.

Quản lý chất lượng không chỉ giúp tối ưu chi phí bảo dưỡng mà còn đảm bảo an toàn vận hành và tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của Đăng kiểm. Việc duy trì đầu dò sạch sẽ, phẳng mịn và phủ sơn âm học chuyên dụng là yếu tố then chốt giúp giảm sai số đo sâu, nâng cao độ tin cậy và tránh các rủi ro pháp lý trong quá trình khai thác tàu.

Kiểm tra độ phẳng bệ đầu dò

Trước khi ụ đốc bơm nước ngập lườn để hạ thủy, kỹ sư điện hoặc kỹ sư bờ cần kiểm tra độ phẳng bề mặt đầu dò so với tôn vỏ đáy tàu. Mặt cao su phát xung phải nhô ra từ 2mm đến 3mm so với tôn vỏ. Nếu đầu dò bị thụt sâu do xiết ốc quá chặt, cần nới lỏng và chêm đệm kín nước để tránh tạo bẫy bọt khí gây nhiễu tín hiệu khi tàu chạy tốc độ cao.

Đo thông mạch cách điện

Thao tác này nhằm kiểm tra tình trạng ngấm nước hoặc đứt gãy cáp đồng trục:

Rút giắc đồng trục nối đầu dò với máy chính.
Dùng đồng hồ vạn năng đo điện trở giữa lõi cáp và giáp bảo vệ (shield).
Giá trị điện trở phải đạt mức vô cùng (∞). Nếu có điện trở thấp hoặc kim đồng hồ nhảy số, chứng tỏ đầu dò bị ngấm nước hoặc cáp bị hư hỏng, cần thay thế ngay khi tàu còn trên cạn.

Quản lý chất lượng và tối ưu chi phí cho chủ tàu và giám đốc kỹ thuật

Đối với nhà quản lý đội tàu, việc kiểm soát quy trình bảo dưỡng đầu dò trong thời gian dry-docking là bài toán tối ưu hóa chi phí và đảm bảo an toàn vận hành. Thay thế đầu dò khi tàu đã hạ thủy không chỉ tốn kém chi phí linh kiện mà còn phát sinh chi phí thuê thợ lặn và thủ tục cảng vụ, có thể lên đến hàng nghìn USD. Ngoài ra, việc vận hành tàu với hệ thống đo sâu bị lỗi có thể dẫn đến rủi ro pháp lý và bị phạt bởi các cơ quan kiểm tra an toàn hàng hải (PSC).

Việc duy trì đầu dò sạch sẽ, bề mặt phẳng mịn và phủ sơn âm học chuyên dụng giúp tàu vượt qua các bài kiểm định khắt khe của Đăng kiểm (VR/IACS) theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9533:2013, đảm bảo sai số đo sâu dưới ±1.0%, góp phần nâng cao độ tin cậy và an toàn cho hành trình.

>>> Bạn có thể tham khảo thêm và download tài liệu về DS2008 tại đây

Cảm ơn bạn đã đọc bài !

Nếu bạn cần hỗ trợ thêm thông tin, xin liên hệ theo,