Rất nhiều anh em thợ điện tàu hoặc sĩ quan có thói quen bật máy đo sâu hàng hải để test thử sau khi dọn dẹp mặt boong hoặc khi tàu đang nằm trên đà (dry dock). Với tư cách là người trực tiếp xử lý các ca hỏng hóc thiết bị, tôi phải cảnh báo ngay nguyên tắc sống còn đầu tiên: Tuyệt đối không bật nguồn máy DS2008 khi đầu dò NGM100-200-15L đang nằm ngoài không khí. Việc phát sóng siêu âm (Transmission in the air) mà không có môi trường nước để tải năng lượng sẽ sinh nhiệt và phá hỏng cơ học hoàn toàn phần tử rung (active element) bên trong đầu dò.
Đầu dò NGM100-200-15L là loại vỏ cao su (Rubber), hoạt động ở tần số 200kHz, công suất 600W và đi kèm tuyến cáp tiêu chuẩn dài 15 mét. Để kiểm tra và bảo dưỡng đầu dò này đúng chuẩn kỹ thuật hàng hải, bạn cần thực hiện theo các bước thực chiến sau:
Khi tàu lên đà hoặc tắt máy, việc kiểm tra ngoại quan đầu dò là bước đầu tiên không thể bỏ qua. Vỏ đầu dò cần được quan sát kỹ lưỡng để phát hiện các vết nứt, móp méo hay biến dạng. Một vết nứt nhỏ cũng có thể khiến nước biển ngấm vào làm chập cháy cuộn cảm bên trong, gây hỏng hóc nghiêm trọng.
Đối với tuyến cáp 15 mét, cần tuyệt đối tránh các tác động vật lý như bẻ gập góc, xoắn, kéo căng hay đè vật nặng lên cáp đầu dò. Những tổn thương này không chỉ làm giảm hiệu suất truyền tín hiệu mà còn có thể gây đứt cáp, mất kết nối hoàn toàn.
Nếu cáp 15m không đủ dài và bạn phải dùng hộp đấu nối (Connection Box) để nối dài, hãy mở hộp ra kiểm tra kỹ. Hộp đấu nối phải đảm bảo kín khí tuyệt đối (airproof) để tránh nước và hơi ẩm xâm nhập. Ngoài ra, không được nối tiếp địa trực tiếp từ hộp đấu nối này để tránh gây nhiễu tín hiệu hoặc rò điện nguy hiểm.
Bề mặt phát sóng là nơi tiếp xúc trực tiếp với nước biển để truyền và nhận tín hiệu siêu âm. Sự suy giảm độ nhạy của DS2008 thường bắt nguồn từ đây, do đó việc vệ sinh và kiểm tra bề mặt này là rất quan trọng.
Làm sạch sinh vật bám: Các sinh vật biển như hàu, tảo bám vào mặt đầu dò sẽ cản trở và làm suy yếu xung âm thanh. Hãy dùng bàn chải lông mềm và xà phòng nhẹ để cọ rửa, tuyệt đối không dùng mũi cạo sắt hay vật cứng cạo mạnh lên bề mặt cảm biến. Sau khi vệ sinh, cần rửa lại bằng nước ngọt để loại bỏ hoàn toàn muối và cặn bẩn.
Vấn nạn sơn chống hà: Một lỗi cực kỳ phổ biến của đội thợ sơn dưới đà là tiện tay quệt luôn sơn chống hà (anti-fouling paint) lên mặt đầu dò. Việc này nghiêm cấm tuyệt đối. Các thành phần kim loại (thường là đồng) trong sơn chống hà sẽ tạo ra lớp màn chắn, phản xạ sóng âm ngược lại ngay tại nguồn, khiến máy bị nhiễu hoặc liệt hoàn toàn. Do đó, cần kiểm tra kỹ và loại bỏ lớp sơn nếu phát hiện trên bề mặt đầu dò.
Chỉ được phép bật máy DS2008 để test chức năng của đầu dò NGM100-200-15L khi tàu đã hạ thủy và đầu dò được ngập hoàn toàn trong nước. Việc này đảm bảo môi trường truyền sóng siêu âm đúng chuẩn, tránh gây hư hại cho phần tử rung bên trong đầu dò.
Khi bật máy, cần kiểm tra xem màn hình có bắt được tín hiệu phản hồi từ đáy hay không. Đây là bước quan trọng để xác nhận đầu dò hoạt động bình thường và không bị suy giảm hiệu suất.
Để xác nhận độ chính xác của đầu dò, có thể dùng phương pháp thủ công: thả dây dọi (lead line) có đánh dấu khoảng cách xuống sát vị trí đặt đầu dò để đối chiếu với độ sâu hiển thị trên máy DS2008. Khi so sánh, nhớ cộng trừ mớn nước (Draft) thực tế của tàu để có sai số nhỏ nhất. Phương pháp này giúp phát hiện sớm các lỗi đo sâu hoặc tín hiệu bị nhiễu.
Việc kiểm tra đầu dò NGM100-200-15L không chỉ dừng lại ở các bước kỹ thuật mà còn đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn và kỹ thuật hàng hải. Một số lưu ý cần ghi nhớ bao gồm:
Việc thực hiện đúng các bước kiểm tra và bảo dưỡng đầu dò NGM100-200-15L sẽ giúp duy trì hiệu suất hoạt động của máy DS2008, đồng thời kéo dài tuổi thọ thiết bị trong môi trường khắc nghiệt của ngành hàng hải. Mỗi thao tác nhỏ đều góp phần đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình vận hành tàu biển.
Cảm ơn bạn đã đọc bài !
Nếu bạn cần hỗ trợ thêm thông tin, xin liên hệ theo,
MarineZone
Địa chỉ: Số 144, tổ 6, phường Phú Diễn, Hà Nội
Điện thoại/Zalo: 0865.085.436
Website: marinezone.vn
Các mạng xã hội chính thức:
