Bộ Đàm Hàng Hải Cầm Tay

Tổng quan về bộ đàm hàng hải cầm tay trong thông tin liên lạc trên biển

Bộ đàm hàng hải cầm tay là thiết bị liên lạc vô tuyến VHF chuyên dụng cho môi trường biển, được thiết kế để hoạt động ổn định trong điều kiện sóng gió, hơi muối, độ ẩm cao và va đập cơ học. Khác với bộ đàm thông thường dùng trên bộ, bộ đàm hàng hải phải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn, tần số, công suất phát và khả năng chống nước, đảm bảo thông tin liên lạc giữa tàu – tàu, tàu – bờ, tàu – xuồng cứu sinh luôn thông suốt. Trên thực tế, đây là một trong những thiết bị bắt buộc đối với tàu cá, tàu du lịch, tàu hàng và du thuyền theo nhiều quy định quốc tế và quy chuẩn đăng kiểm.

Trong hệ thống thông tin hàng hải hiện đại, bộ đàm hàng hải cầm tay thường được sử dụng như thiết bị liên lạc linh hoạt giữa boong – buồng lái, giữa tàu mẹ và xuồng làm việc, hoặc làm phương án dự phòng cho trạm VHF cố định trên tàu. Với ưu điểm nhỏ gọn, dễ mang theo, có pin độc lập và khả năng chống nước cao, bộ đàm cầm tay giúp thuyền viên duy trì liên lạc ngay cả khi phải rời tàu, di chuyển lên xuồng hoặc làm việc ngoài boong trong điều kiện thời tiết xấu.

Về mặt tần số, đa số bộ đàm hàng hải cầm tay hoạt động trên dải VHF hàng hải quốc tế (khoảng 156 – 163 MHz), tuân thủ phân kênh theo quy định ITU. Kênh 16 (156.8 MHz) được sử dụng làm kênh gọi và kênh cấp cứu, vì vậy mọi bộ đàm VHF hàng hải đều phải có chức năng trực canh kênh 16. Ngoài ra, các kênh làm việc, kênh nội bộ, kênh cảng vụ, kênh an toàn cũng được lập trình sẵn, giúp thuyền viên thao tác nhanh chóng mà không cần nhớ tần số chi tiết.

Về thiết kế cơ khí, bộ đàm hàng hải cầm tay thường có vỏ nhựa chịu va đập, gioăng cao su chống nước, loa công suất lớn để nghe rõ trong môi trường ồn ào, cùng với anten VHF tối ưu cho liên lạc tầm nhìn thẳng trên mặt biển. Nhiều model hiện đại tích hợp thêm các tính năng như nổi trên mặt nước, phát sáng khi rơi xuống biển, định vị GPS, DSC, AIS, giúp nâng cao đáng kể mức độ an toàn cho tàu và thuyền viên.

Các dòng bộ đàm hàng hải cầm tay phổ biến và đặc điểm kỹ thuật

Các dòng bộ đàm hàng hải cầm tay phổ biến có thể phân thành ba nhóm chính, tương ứng với những bối cảnh khai thác khác nhau trên biển. Nhóm bộ đàm thông thường phục vụ liên lạc hàng ngày trên tàu cá, du thuyền và tàu dịch vụ, tập trung vào tính cơ động, độ bền, khả năng chống nước cao và một số tính năng hỗ trợ an toàn như Float ’n Flash, quét kênh, trực canh kênh 16. Nhóm bộ đàm cứu sinh GMDSS lại được tối ưu cho tình huống khẩn cấp, đáp ứng chặt chẽ các tiêu chuẩn IMO/SOLAS, dùng pin khẩn cấp chuyên dụng và thiết kế nổi bật để dễ nhận biết. Cuối cùng, nhóm bộ đàm chống cháy nổ (IS) hướng tới môi trường nguy hiểm, tuân thủ các chứng chỉ ATEX, IECEx, UL, đảm bảo an toàn tuyệt đối trước nguy cơ cháy nổ.

Bộ đàm hàng hải cầm tay thông thường cho tàu cá, du thuyền, tàu dịch vụ

Bộ đàm hàng hải cầm tay thông thường là dòng sản phẩm được sử dụng rộng rãi nhất trên thị trường, xuất hiện trên hầu hết tàu cá, tàu du lịch, tàu dịch vụ dầu khí và du thuyền cá nhân. Các model tiêu biểu như Icom M25, Standard Horizon HX300, Hywetone M73… được thiết kế hướng tới nhu cầu liên lạc hàng ngày, với trọng lượng nhẹ, thời lượng pin dài và khả năng chống nước đạt chuẩn IPX7 hoặc IPX8. Chuẩn IPX7 cho phép thiết bị chịu được ngâm sâu 1m trong 30 phút, trong khi IPX8 có thể vượt mức này tùy theo nhà sản xuất.

Một trong những tính năng nổi bật của dòng bộ đàm hàng hải cầm tay hiện đại là công nghệ Float ’n Flash. Khi rơi xuống nước, thân máy sẽ nổi lên bề mặt và đồng thời kích hoạt đèn nháy hoặc màn hình phát sáng, giúp thuyền viên dễ dàng xác định vị trí thiết bị trong điều kiện sóng lớn, trời tối hoặc tầm nhìn hạn chế. Tính năng này đặc biệt hữu ích trên tàu cá và du thuyền, nơi nguy cơ rơi thiết bị xuống biển khá cao trong quá trình thao tác.

Về mặt chức năng, bộ đàm hàng hải cầm tay thông thường thường được trang bị:

• Trực canh kênh 16 và một kênh ưu tiên thứ hai (Dual/Tri Watch), cho phép giám sát đồng thời kênh cấp cứu và kênh làm việc.
• Quét kênh ưu tiên và quét nhóm kênh, hỗ trợ thuyền trưởng theo dõi nhiều kênh liên lạc trong khu vực cảng hoặc ngư trường.
• Điều chỉnh công suất phát 1W/5W, giúp tối ưu giữa tầm liên lạc và thời lượng pin; công suất thấp dùng cho liên lạc nội bộ, công suất cao dùng khi liên lạc xa hơn.
• Khóa phím, cảnh báo pin yếu, giới hạn thời gian phát (TOT) để bảo vệ công suất phát và tiết kiệm năng lượng.

Một số model cao cấp trong nhóm bộ đàm hàng hải cầm tay còn tích hợp DSC (Digital Selective Calling) và AIS (Automatic Identification System) ngay trên thân máy. DSC cho phép gửi tín hiệu cấp cứu kỹ thuật số với thông tin nhận dạng tàu và vị trí GPS (khi kết nối hoặc tích hợp GPS), trong khi AIS giúp hiển thị các tàu xung quanh trên màn hình, hỗ trợ tránh va và nâng cao nhận thức tình huống cho thuyền trưởng.

Bộ đàm cứu sinh GMDSS dành cho xuồng cứu sinh và tình huống khẩn cấp

Bộ đàm cứu sinh GMDSS là một phân khúc đặc biệt trong nhóm bộ đàm hàng hải cầm tay, được thiết kế chuyên dụng cho xuồng cứu sinh, bè cứu sinh và các tình huống khẩn cấp theo yêu cầu của hệ thống GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System). Theo công ước SOLAS, nhiều loại tàu biển bắt buộc phải trang bị bộ đàm cứu sinh GMDSS đạt chuẩn IMO/SOLAS, nhằm đảm bảo khả năng liên lạc khi tàu phải bỏ tàu, di tản lên xuồng hoặc bè cứu sinh.

Đặc điểm nhận diện dễ thấy nhất của bộ đàm hàng hải cầm tay GMDSS là màu sắc vàng hoặc cam dạ quang, giúp thiết bị nổi bật trên mặt nước và dễ dàng được phát hiện trong điều kiện tầm nhìn kém. Thiết kế cơ khí được tối ưu để chịu va đập mạnh, chống nước tuyệt đối, chống ăn mòn muối biển và hoạt động ổn định trong dải nhiệt độ khắc nghiệt. Các nút bấm lớn, bố trí đơn giản, cho phép thao tác ngay cả khi thuyền viên đeo găng tay cứu hộ hoặc đang ở trong tình trạng căng thẳng.

Về nguồn điện, bộ đàm cứu sinh GMDSS thường đi kèm hai loại pin riêng biệt:

• Pin Lithium khẩn cấp (Emergency Battery): là loại pin không sạc, được niêm phong, có thời hạn lưu trữ lên tới khoảng 5 năm. Pin này chỉ được sử dụng khi xảy ra sự cố thực sự, đảm bảo thiết bị luôn sẵn sàng hoạt động với thời lượng liên lạc liên tục theo yêu cầu SOLAS.
• Pin sạc dùng cho huấn luyện: phục vụ các buổi diễn tập, kiểm tra định kỳ, giúp thuyền viên làm quen với thao tác mà không ảnh hưởng đến pin khẩn cấp.

Giao diện của bộ đàm hàng hải cầm tay GMDSS được tối giản, tập trung vào các kênh khẩn cấp như kênh 16 và một số kênh an toàn được quy định. Thiết bị phải đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về thời lượng hoạt động liên tục, độ kín nước, khả năng chịu muối, rung lắc và va đập. Do tính chất chuyên dụng và yêu cầu chứng nhận quốc tế, giá thành của bộ đàm cứu sinh GMDSS thường cao hơn đáng kể so với bộ đàm thông thường.

Bộ đàm hàng hải cầm tay phòng chống cháy nổ (Intrinsically Safe – IS)

Bộ đàm hàng hải cầm tay chống cháy nổ hay còn gọi là bộ đàm Intrinsically Safe (IS) được thiết kế cho các khu vực nguy hiểm (Hazardous Areas) như tàu chở dầu, tàu LPG/LNG, tàu hóa chất, kho cảng xăng dầu, giàn khoan và các cơ sở xử lý khí. Trong những môi trường này, sự hiện diện của khí cháy, hơi hóa chất hoặc bụi dễ cháy khiến mọi thiết bị điện tử đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt để tránh nguy cơ phát tia lửa hoặc sinh nhiệt gây nổ.

Cốt lõi của thiết kế bộ đàm hàng hải cầm tay IS là giới hạn năng lượng trong mạch điện ở mức không đủ để kích nổ hỗn hợp khí cháy, ngay cả khi xảy ra sự cố như chập mạch, hư hỏng cơ khí hoặc thấm nước. Vỏ máy thường sử dụng vật liệu đặc biệt có tính chất chống tĩnh điện, các điểm tiếp xúc kim loại được che chắn kỹ, cụm pin và mạch sạc được thiết kế riêng đạt chuẩn an toàn. Người dùng không được tự ý thay đổi pin hoặc phụ kiện không đạt chuẩn IS, vì có thể làm mất hiệu lực chứng nhận an toàn.

Các bộ đàm hàng hải cầm tay chống cháy nổ phải sở hữu những chứng chỉ quốc tế như ATEX (Châu Âu), IECEx (Quốc tế) hoặc UL (Hoa Kỳ), trong đó ghi rõ cấp bảo vệ, nhóm khí, nhiệt độ bề mặt tối đa cho phép. Thông tin này giúp chủ tàu, nhà thầu dầu khí lựa chọn đúng thiết bị phù hợp với phân vùng nguy hiểm (Zone 0, Zone 1, Zone 2) trên tàu hoặc tại cảng. Do chi phí nghiên cứu, thử nghiệm và chứng nhận cao, giá thành của dòng IS thường cao hơn rất nhiều so với bộ đàm hàng hải thông thường, nhưng lại là yêu cầu bắt buộc trong các dự án vận tải năng lượng và hóa chất.

So sánh nhanh các dòng bộ đàm VHF hàng hải cầm tay

Để lựa chọn đúng bộ đàm hàng hải cầm tay phù hợp với mục đích sử dụng, cần nắm rõ sự khác biệt giữa ba nhóm chính: VHF cầm tay thông thường, VHF cứu sinh GMDSS và VHF chống cháy nổ IS. Bảng dưới đây tóm tắt một số tiêu chí quan trọng:

Từ bảng so sánh có thể thấy, bộ đàm hàng hải cầm tay thông thường phù hợp với đa số tàu cá, tàu du lịch và du thuyền, nơi nhu cầu chính là liên lạc hàng ngày và dự phòng cho trạm cố định. Bộ đàm cứu sinh GMDSS lại tập trung vào tính năng an toàn, độ tin cậy trong tình huống khẩn cấp và tuân thủ SOLAS, trong khi bộ đàm chống cháy nổ IS là lựa chọn bắt buộc cho tàu dầu, tàu khí và các khu vực có nguy cơ cháy nổ cao.

Bảng thông số kỹ thuật tham khảo cho bộ đàm hàng hải cầm tay

Khi lựa chọn bộ đàm hàng hải cầm tay, ngoài việc xác định đúng dòng sản phẩm, người dùng cần quan tâm đến các thông số kỹ thuật cụ thể như công suất phát, dung lượng pin, chuẩn chống nước, dải tần, số kênh, cũng như các tính năng an toàn bổ sung. Bảng dưới đây là ví dụ về cấu hình kỹ thuật điển hình của một bộ đàm VHF hàng hải cầm tay hiện đại:

Việc nắm rõ các thông số trên giúp chủ tàu, thuyền trưởng và kỹ sư khai thác lựa chọn được bộ đàm hàng hải cầm tay phù hợp với điều kiện khai thác thực tế, đồng thời dễ dàng so sánh giữa các thương hiệu và model khác nhau. Đối với tàu hoạt động xa bờ, nên ưu tiên các model có dung lượng pin lớn, khả năng sạc linh hoạt và tích hợp thêm DSC/GPS để tăng cường an toàn hàng hải.

Tham khảo thêm về sản phẩm Bộ Đàm Hàng Hải Cầm Tay tại đây 

ảm ơn bạn đã đọc bài !

Nếu bạn cần hỗ trợ thêm thông tin, xin liên hệ theo,

Thông tin liên hệ và kết nối

MarineZone

Địa chỉ: Số 144, tổ 6, phường Phú Diễn, Hà Nội

Điện thoại/Zalo: 0865.085.436

Website: marinezone.vn

Các mạng xã hội chính thức:

• Youtube
• Facebook
• Tiktok
• Linkedin
• Instagram
•